Jerome Cler ile 120 dakika

Çamelili gazeteci arkadaşımız Sezgin Özdemir, büyük usta Hayri Dev'i dünyaya tanıtan ve UNESCO'nun Kültür Mirası listesine girmesinde büyük pay sahibi olan Fransız akademisyen Jerome Cler ve Hayri Dev'in yıllar sonra yeniden bir araya gelmelerine tanık oldu.

banner255

Jerome Cler ile 120 dakika

Çamelili gazeteci arkadaşımız Sezgin Özdemir, büyük usta Hayri Dev'i dünyaya tanıtan ve UNESCO'nun Kültür Mirası listesine girmesinde büyük pay sahibi olan Fransız akademisyen Jerome Cler ve Hayri Dev'in yıllar sonra yeniden bir araya gelmelerine tanık oldu.

15 Şubat 2017 Çarşamba 10:39
Jerome Cler ile 120 dakika

Gazeteci Özdemir, ustalarla geçerdiği iki saatin ardından kalemini eline alarak yaşadıklarını paylaştı. İşte Özdemir'in yazısı;

"Fransız Jerome Cler Hayri Dev'de, çaldığı üç telli curada, çam düdüğünde ne buldu?

Hayri dev'in çoban ezgilerini, fethiyeli ramazan güngör'ün üçtelli zeybeklerini ve daha nice gizli saklı kalmış ustanın gizli saklı kalmış eserlerini gün yüzüne çıkaran, dünyaya tanıtan, bir geleneği yok olmaktan kurtaran, ege sevdalısı Fransız öğretim üyesi kişidir.

Vakti zamanında Talip Özkan'ın TRT'ye küsüp Paris'te yaşamaya başladığı sıralarda, Paris'te Talip Özkan'la tanışmış, ustadan bağlama dersleri almış daha sonra bu müziğin köklerini doğal ortamında araştırmak için Türkiye'ye gelmiş.

Jerome Cler'i merak ediyorsanız eğer sizin için youtube'da "jeriabi" adında bir kanalı mevcut. talip özkan, ramazan güngör, hayri dev ve bilimum mahalli sanatçının arşiv kayıtlarını barındırıyor.

Tabi bu arada Jerome Cleri ile fransızca yada İngilizce sohbet etmedik. Kendisi 1992 Yılından bu zamana kadar Türkiye irtibatı kesmediği için Anadolunun Türkülerini ve örf ve adetlerini yaşantıların içinde olduğu için ana dili gibi Türkçe biliyor.

Grup, Truva Folklor Araştırmaları Derneği'nce Aralık 1999 tarihinde 7'ncisi düzenlenen Truva Kültür Sanat Ödülleri kapsamında 'Çağdaş Halk Müziği' dalında ödüle layık görüldü. Folk Roots dergisinin Temmuz 1999 tarihli sayısında tanıtımı yapılan 'Doğu'albümü, aynı dönemde İngiltere'de yayın yapan Radio Not-Wonderful'un listesinde 4. sırada yer aldı. 2000 yılının Şubat ayında, Jérôme Cler'in hazırladığı ve Cité de la Musiques / Actes Sud tarafından Fransa'da yayınlanan 'Musiques de Turquie' adlı kitabın CD ekinde, grubun yorumladığı iki şarkıya yer vererek kariyerine devam etmiş.

Dünya Anadolu'ya,Anadolunun İnsanları hep onlarca yıldır , Avrupa'ya Amerika'ya bakıyor. Araştırmacılar, bilim insanları, arkeologlar, Türkologlar, halk bilimciler, Anadolu'yu karış karış dolaşıp, Anadolu kültürünün derinliklerini araştırıyorlar.Halbuki Mevlanayı, Yunusu, Hoca Nasreddin'i, Hayri dev ve onun gibi halk bilgesi ozanları aramak, onların felsefesini öğrenmek için, onlar bize Anadolu'ya koşuyorlar.


Kültür öylesine bir zenginlik ki; Anadoluyu Anadolu yapanda odur! Yerel müziğimiz, çalgılarımız, ozanlarımız, şiirlerimiz, destanlarımız ve illede türkülerimiz, bizi biz yapan onlardır. Elbette evrensel kültürü tanımalıyız. Peki; ama dünya hakkında ahkam keserken, Üzerinde yaşadığımız bu toprakları, bu toprakların kültürünü yeterince bilmiyorlarsa ! Yunusu, Mevlanayı. Dadaloğlu'nu, Köroğlu'nu, Veysel'i Hayri Dev'i tanımıyor, bilmiyorlarsa çocuklarımız, kimdir bunun suçlusu?

Jerome Cler İle 2 saat sohbet ettik kendisini Gökceyakanın yaşayan bir insan gibi hissediyor kendisini asla yabancılık cekmiyor körüklü şapkasını yünlü corabını ve terliği ile çıktı karşımıza eline aldı çayını yuduumlaya yudumlya içti sonra Hayri Dev'in Oğlunun eserlerini yapmış olduğu atölyede aldık eline 3 telli curasını Hayri Dev ile birlikte karşılıklı türküler söylediler yanık yanık buram buram Anadolu Türkülerini..

Jerome Cler Çarşamba Günü Çameli İlçesinden ayrılıp Yeni bir keşif için Antalya'daki Elmalıtekke Köyü'nde incelemeler yapacak Bektaşi geleneğini inceleyecek 21 Şubatta Türkiye'den ayrılıp yaz aylarında ekibiyle gelip Antalya'da uzun bir dönem çekim yapacağını belirtti.

Hayri Dev Sohbet Sırasında sürekli elinde 3 telli çurası ve kalan zamanında sohbet etti bizimle Hayri DEV ; anlatımları göre Yaş 82’i geçti. Hiçbir şeyim olmadı. Beni yaşatan iki şey var: Hava ve müzik.” diyor. Bağlaması hep elinde. Oturur oturmaz bu bölgede ‘karaman kırığı’ adı verilen neşeli türkülerden birini çalmaya başlıyor Onun büyüsüne kapılarak, Fransızlar geldiler, anladılar, dinlediler.der Bu, antika olmuş.” Hayri Usta “Romalılardan evvelmiş bu elimdeki” diyerek üç telli bağlamasıyla gurur duyuyor.Hiç okula gitmemiş, okumayı köydeki arkadaşlarından öğrenmiş. Ustalığın sırrını soruyoruz: “Sana Koca Usta diyorlar, niye diyorlar, diye sorarlar. Başımdaki şapkayı kendim dikiyorum. Terzilik var, marangozluk var, yapıcılık var, hepsi var. Bağlamayı kendim yapıyorum.” u tutkunun mükâfatı, bağlama meraklısı Fransız etnomüzikolog Jerome Cler’in 1991 yılında, Dev’in türkülerinin kaydedildiği bir kaseti acıpayam'da Bir misafirliğe geldiği yerde bir kaset dinler dinlemesiyle bu kim derler onu bulmayız o çok uzak dağlarda derler Büyüsüne kapılarak gider aradan geçen aylar sonra Cler, Dev’i bulur aylarca onunla üç telli sazı ve çam düdüğü ile vakit geçirir ve tekrar gider Ertesi yıl belgeselini çekmeye gelir.1992'de Cler’in Hayri Dev’i ve o sırada beraber yayla müziği yaptıkları arkadaşlarını başta Fransa, Avrupa’ya tanıtmasıyla yepyeni bir sayfa açılmış hayatlarında. Ömürleri boyunca hiç çıkmadıkları köylerinden "Fransa, Hollanda, Belçika, İtalya’ya konserlere gitmiş, festivallerde sahneye çıkmış.

Son Güncelleme: 15.02.2017 11:35
Yorumlar
Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.